Добавувачот од Кина Ви праќа понуда, а на дното пишува FOB, EXW или CIF. Од тие три букви зависи дали понудената цена ги покрива сите трошоци или Ве чекаат и други. Подолу споредуваме четири понуди за иста нарачка, без конкретни цени, за да видите што покрива секоја и кои трошоци остануваат за Вас.
Прво: кое издание на Incoterms важи
Важечкото издание е Incoterms 2020, со 11 правила. Incoterms 2026 не постои. Ако сте наишле на тој поим при пребарување, не станува збор за ново издание. Во својот работен план за 2026 година ICC наведува дека почнува работа на ревизијата, како основа за Incoterms 2030. Ново издание на правилата сѐ уште не е објавено.
Затоа побарајте во договорот и профактурата да бидат наведени:
- правилото (на пример FCA, FOB, CIF);
- точното место (адреса на магацин, име на пристаниште);
- изданието: „Incoterms 2020“.
Ако во понудата пишува „FOB Кина“ без наведено пристаниште или „CIF Скопје“, побарајте појаснување. CIF е правило само за море и бара име на пристаниште на одредиште, а Скопје нема пристаниште.
Incoterms не кажуваат кога и како плаќате, ниту кога робата станува Ваша. ICC тоа го наведува изрично. Капарот и остатокот се договараат посебно. Повеќе за тоа во водичот за плаќање на добавувач во Кина.
Една нарачка, четири понуди
Замислете ја оваа нарачка:
- Производ: пластични кутии за чување, ист модел и пакување во сите понуди
- Количина: 600 картони, околу 18 CBM
- Добавувач: фабрика во околината на Јиву
- Одредиште: Ваш магацин во Скопје
Добавувачот Ви праќа четири варијанти: EXW фабрика, FCA или FOB Нингбо, CIF Солун и DDP Скопје. Секоја има друг износ. Пред да ги споредите, проверете кои трошоци од табелата подолу се вклучени во секоја понуда.
← Лизгајте за сите колони →
| Трошок | EXW фабрика | FCA / FOB Нингбо | CIF Солун | DDP Скопје |
|---|---|---|---|---|
| Роба и стандардно пакување | добавувач | добавувач | добавувач | добавувач |
| Товарење во фабрика | Вие | добавувач | добавувач | добавувач |
| Извозно царинење во Кина | Вие | добавувач | добавувач | добавувач |
| Превоз низ Кина до пристаниште | Вие | добавувач | добавувач | добавувач |
| Трошоци на терминал во Кина | Вие | FCA: Вие, FOB: добавувач | добавувач | добавувач |
| Поморски превоз до Солун | Вие | Вие | добавувач | добавувач |
| Осигурување при транспорт | Вие, ако сакате | Вие, ако сакате | добавувач, минимално | по договор |
| Трошоци во пристаниште Солун | Вие | Вие | Вие, освен ако се вклучени во договорот за превоз | добавувач |
| Увозно царинење | Вие, преку шпедитер | Вие, преку шпедитер | Вие, преку шпедитер | добавувач |
| Царина | Вие | Вие | Вие | добавувач |
| ДДВ при увоз | Вие | Вие | Вие | добавувач |
| Превоз од Солун до Скопје | Вие | Вие | Вие | добавувач |
| Истовар во Вашиот магацин | Вие | Вие | Вие | Вие |
Табелата служи за споредба. Добавувачот може да наведе неколку трошоци како еден износ. Проверете кои се вклучени, за да не пресметате некој двапати или да го изоставите.
Кога ризикот преминува на Вас
Местото до кое добавувачот ги плаќа трошоците не е секогаш и местото каде што ризикот преминува на Вас.
- EXW: ризикот е Ваш кога робата е ставена на располагање во фабриката, уште пред товарење.
- FCA: ризикот е Ваш кога робата е предадена на Вашиот превозник на договореното место.
- FOB и CIF: ризикот е Ваш кога робата е на брод во Кина. Кај CIF добавувачот го плаќа поморскиот транспорт, но Вие го преземате ризикот за време на пловидбата.
- DDP: добавувачот го сноси ризикот додека робата не пристигне на договореното место во Скопје, оцаринета и подготвена за истовар.
FOB или FCA кога робата оди во контејнер
ICC наведува дека FOB не е соодветен кога робата се предава на превозникот на контејнерски терминал пред да се натовари на брод. Во таков случај препорачува да се разгледа FCA. Истото важи за CIF: за контејнер што се предава на терминал, правилото е CIP.
Во пракса тоа изгледа вака. Цел контејнер тргнува од пристаништето најблиску до добавувачот, што може да биде Нингбо, Шангај или друго кинеско пристаниште. Збирната пратка кај нас прво влегува во нашиот магацин во Кина, каде што ја собираме и проверуваме робата, пред да ја испратиме од Нингбо. И во двата случаи добавувачот ја предава робата пред таа да биде на брод. FCA со точно наведена адреса на предавање одговара на ваквиот начин на испорака.
Сепак, можете да прифатите и понуда со FOB. Прашајте само каде точно добавувачот ја предава робата и кој ги плаќа трошоците на терминалот.
Три чести грешки
1. Го плаќате превозот двапати
Добавувачот Ви дава цена CIF Солун. Вие барате понуда и од шпедитер за превоз од Кина до Скопје и ги собирате двата износа. Морскиот превоз сега е платен двапати: еднаш во цената на робата, еднаш кај шпедитерот.
Истото се случува и во калкулаторот. Ако го внесете CIF износот како вредност на робата, а потоа додадете и превоз од Кина, поморскиот транспорт е пресметан двапати. Кај CIF во полето за превоз внесете ги само трошоците што не се покриени, на пример трошоците во Солун и камионскиот транспорт до Скопје.
2. Мислите дека CIF Ве штити до Скопје
Од понуда со CIF може да добиете впечаток дека добавувачот одговара за робата сѐ до одредиштето. Но тој не го сноси ризикот за робата до крајот на патувањето. Ризикот е Ваш од моментот кога робата е на брод во Кина. Добавувачот мора да купи само минимално осигурување според Institute Cargo Clauses (C), до пристаништето на одредиште. Ова осигурување покрива помалку ризици од осигурувањето според клаузулите (A). Ако робата е вредна или кршлива, договорете поширока заштита или купете ја сами.
Договорот за превоз го склучил добавувачот, не Вие. Според ICC, полисата мора да Ви дава право да барате надомест за штета директно од осигурителот. Побарајте ја полисата или сертификатот за осигурување пред да го платите остатокот.
3. Прифаќате DDP без да знаете кој е увозник
DDP Скопје изгледа најлесно: еден износ, робата стига оцаринета. Според ICC, добавувачот тогаш треба да ја оцарини робата во Македонија и да ги плати увозните давачки. ICC наведува и дека продавач што не може да обезбеди увозно царинење треба да размисли за DAP или DPU.
Пред да платите DDP, прашајте кој ќе биде увозник и на чие име се плаќаат царината и ДДВ. Ако одговорот не е јасен, појасен избор е DAP Скопје или FCA со Ваш шпедитер: увозното царинење, царината и ДДВ ги води Вашиот шпедитер и знаете на чие име се документите.
Што правиме ние
Ако купувате FCA или FOB, превозот од Кина го договарате Вие, и за тој дел можете да побарате понуда од нас. Во Јиву сме најсилно оперативно присутни, а Нингбо ни е тежиште за контејнерите. Збирниот транспорт се наплаќа по CBM, со минимум 1 CBM. Наплатата по килограм е за авионски транспорт.
Ние не вршиме царинење. Царинењето, царината и ДДВ ги води шпедитер, Ваш или препорачан од нас. Робата ја доставуваме до царинскиот магацин и ги предаваме извозните документи и документите за царинење. Многу клиенти веќе имаат свој шпедитер. Кои документи и сертификати треба да се проверат пред увоз, прочитајте во водичот за документи за увоз од Кина, а кој за што е задолжен е објаснето на страницата документи и достава.
Цената на превозот за Вашата пратка е во понудата. Што влијае врз неа прочитајте во колку чини контејнер од Кина.
Што да проверите пред да ја прифатите понудата
- Наведени се правилото, точното место и „Incoterms 2020“.
- Знам кои трошоци од табелата се вклучени во понудата на добавувачот.
- Знам каде преминува ризикот и дали робата е осигурена потоа.
- Кај CIF ја видов полисата и знам што покрива.
- Кај DDP знам кој е увозник и на чие име се царината и ДДВ.
- Плаќањето е договорено посебно, не преку Incoterms.
Следен чекор: споредете го вкупниот трошок
Земете ги понудите што ги имате и внесете ги износите во калкулаторот на трошоци за увоз. Секој трошок внесете го еднаш. Износот на царината и ДДВ побарајте го од Вашиот шпедитер. Ако Ви треба транспорт од Кина за нарачка со FCA или FOB, пратете ни податоци преку формата за контакт: димензии на картоните, бруто-тежина, вид на роба и место каде што добавувачот ја предава. Со тие податоци заедно ќе избереме соодветен транспорт.
