Nëse porositni mall që duhet të jetë gati para Vitit të Ri Kinez ose për pranverën, paradhënien ka shumë gjasa ta paguani në vjeshtë. Atëherë paratë shkojnë lehtë në vendin e gabuar: nxitim, faturë e re pro-forma, një mesazh nga «furnitori» që llogaria ka ndryshuar.
Ky udhëzues ka të bëjë me vetë pagesën. Si të kontrolloni nëse furnitori është firmë e vërtetë e shpjegojmë në një tekst më vete, si ta kontrolloni një furnitor nga Kina. Këtu shkojmë me radhë: çfarë kërkon banka, si të paguani, çfarë të kontrolloni para paradhënies, çfarë para pjesës së mbetur dhe çfarë të bëni nëse diçka shkon keq.
Çfarë kërkon banka juaj në Shqipëri
Rregullorja nr. 70 e Bankës së Shqipërisë «Për veprimtarinë valutore», neni 7, i lejon transaksionet korente, përfshirë pagesat për tregtinë e jashtme të mallrave, me dokumentet e Shtojcës 1. Për mallrat, Shtojca 1, pika I, kërkon:
- kërkesën për transaksionin, të nënshkruar nga ju, me natyrën dhe qëllimin e transaksionit, ku deklaroni edhe se dokumentet nuk janë përdorur më parë për të justifikuar një transfertë për të njëjtin mall dhe vlerë;
- faturën pro-forma dhe/ose kontratën, ku përcaktohet edhe mënyra e pagesës.
Në praktikë: përgatitni faturën pro-forma ose kontratën para se të shkoni në bankë dhe pyetni bankën si i pranon dokumentet, në letër apo elektronikisht.
Pagesa në juan. Nëse furnitori kërkon pagesë në juan (CNY), pyetni bankën para se të nënshkruani faturën. BKT, për shembull, për transfertat nga degët pranon ALL, EUR, USD, GBP, CHF, CAD dhe AUD, pa juanin. Nuk ka konfirmim publik që bankat në Shqipëri e ofrojnë pagesën në juan për firma, që nuk do të thotë se kjo mundësi nuk ekziston. Kërkoni përgjigje me shkrim.
Kosova. Kosova ka bankën e vet qendrore, Bankën Qendrore të Republikës së Kosovës, dhe rregullat e saj. Ky tekst nuk i mbulon. Nëse importoni për firmë në Kosovë, pyetni bankën tuaj se çfarë dokumentesh kërkon. Pjesa tjetër e këtij udhëzuesi vlen njësoj.
Të dhënat e pagesës: një fletë para çdo pagese
Para paradhënies bëni një fletë me të dhënat dhe krahasojeni me faturën pro-forma. Kur të vijë koha për pjesën e mbetur, udhëzimet e reja krahasojini me të njëjtën fletë.
← Rrëshqitni për të gjitha kolonat →
| E dhëna | Çfarë të kontrolloni |
|---|---|
| Emri i përfituesit | I njëjti emër firme si në licencën e biznesit dhe kontratë |
| Llogaria dhe banka | Emri, adresa dhe SWIFT/BIC i bankës, numri i llogarisë |
| Vendi i bankës | Kina. Një llogari në vend të tretë kërkon shpjegim |
| Fatura pro-forma | Numri, data, sasia, monedha, shuma totale |
| Kushti i pagesës | Paradhënia, pjesa e mbetur dhe kur paguhet ajo |
| Komisionet | SHA, OUR ose BEN, e dakorduar me furnitorin |
SHA do të thotë që secila palë paguan komisionet e bankës së vet, OUR që të gjitha kostot i paguan dërguesi, BEN që i paguan përfituesi. BKT shënon se, edhe kur të gjitha komisionet i paguan dërguesi, mund të ketë raste kur aplikohen komisione shtesë nga bankat korrespondente. Pyetni bankën tuaj për këtë dhe bini dakord që më parë me furnitorin kush e mbulon diferencën, nëse ai merr më pak. BKT kërkon gjithashtu që të dhënat e përfituesit t'i verifikoni posaçërisht kur ju kanë ardhur përmes internetit ose e-mailit.
Si të paguani: katër mënyra
← Rrëshqitni për të gjitha kolonat →
| Mënyra | Çfarë ju mbron | Çfarë të keni parasysh |
|---|---|---|
| Transfertë bankare (T/T) | Vetëm kontrata dhe furnitori | Paratë kthehen me vështirësi |
| Alibaba Trade Assurance | Rregullat e Alibaba për atë porosi | Vlen kur porositni dhe paguani në Alibaba.com |
| 1688 | Rregullat e 1688 dhe të partnerit të pagesës | Platformë tjetër, jo e njëjtë me Alibaba.com |
| Letërkredi (LC) | Banka paguan kundrejt dokumenteve | Banka nuk e sheh mallin |
Transferta bankare. Administrata amerikane e Tregtisë Ndërkombëtare (ITA) shkruan se pagesa paraprake është opsioni më pak tërheqës për blerësin. Transferta nuk provon që malli do të jetë i mirë. ICC shpjegon se paradhënia mund të jetë për një pjesë ose për të gjithë shumën. Përqindja nuk caktohet nga asnjë rregull, negociohet. Bini dakord për çfarë paguhet pjesa e mbetur: mall i gatshëm, kontroll, dokumente ngarkimi.
Alibaba Trade Assurance. Udhëzuesi i Alibaba thotë se mbrojtja vlen kur porositni dhe paguani në Alibaba.com dhe paralajmëron të mos paguani kurrë jashtë platformës. Nëse shitësi ju kërkon të paguani direkt në llogarinë e tij «që të shkojë më shpejt», e humbni mbrojtjen e platformës. Për dallimet lexoni 1688, Alibaba apo Yiwu.
1688. Platformë më vete, me marrëveshjet dhe partnerët e vet të pagesës. WorldFirst, që e ka nisur shërbimin Cross-border Pay 1688 bashkë me 1688.com, shkruan se pagesa për 1688 përmes tyre bëhet vetëm në juan offshore (CNH) dhe se opsioni nuk është i disponueshëm për çdo shitës dhe çdo porosi. Një nga arsyet që përmendin është llogaria në 1688 që nuk është e lidhur me një llogari Alipay të regjistruar në Kinën kontinentale. Verifikoni drejtpërdrejt me ofruesin nëse një firmë nga Shqipëria ose Kosova mund të hapë llogari të tillë.
Letërkredia. Kur letërkredia ndjek rregullat UCP 600, bankat punojnë me dokumente, jo me mallin. Banka paguan kur dokumentet janë në rregull. Nëse doni siguri për cilësinë, në letërkredi kërkoni një dokument kontrolli të mallit nga dikush që i besoni.
Edhe diçka: Incoterms (FOB, EXW, CIF) tregojnë kush paguan transportin dhe ku kalon rreziku. Nuk tregojnë kur dhe si paguhet çmimi. Kjo shkruhet veçmas, në kontratë.
Para paradhënies: kontrolle
- Licenca e biznesit e furnitorit është kontrolluar dhe kodi i unifikuar i firmës (统一社会信用代码) është kërkuar në regjistrin shtetëror kinez.
- Emri i përfituesit në llogari është i njëjtë me firmën në licencë dhe në faturë.
- Llogaria është e firmës, jo e një personi fizik.
- Fatura pro-forma ka specifikimin, sasinë, paketimin dhe afatin e prodhimit.
- Pjesa e mbetur është e lidhur me një kusht të shkruar, jo me «kur të jetë gati».
- Banka ka dokumentet që kërkon.
- E dini kush do ta shohë mallin në Kinë para pjesës së mbetur.
Në regjistrin kinez (GSXT) kërkohet me emrin e firmës, kodin e unifikuar ose numrin e regjistrimit. Regjistri ju tregon cila firmë ekziston. Nuk ju tregon nëse llogaria në faturë është e saj, as si do të jetë malli. Këto janë tri kontrolle të ndara.
Një fabrikë e vërtetë gjithmonë dërgon video të drejtpërdrejtë brenda ditës. Nëse furnitori refuzon një video nga prodhimi, por kërkon paradhënie, ndaluni.
Para pjesës së mbetur: kontrolle
Pjesa e mbetur e pagesës është gjëja e fundit që keni në dorë. Pasi të paguani, e vetmja gjë që ju mbetet në negociata është porosia e ardhshme.
- Malli i gatshëm është kontrolluar kundrejt mostrës dhe specifikimit.
- Sasia dhe kartonët janë numëruar.
- Keni foto të mallit, jo vetëm të magazinës.
- Udhëzimet e pagesës janë të njëjta si në fletën e paradhënies.
- Nëse diçka ka ndryshuar, e keni verifikuar me telefon ose video.
Kontrolli në fabrikë e ul ndjeshëm rrezikun e mashtrimit, të mallit të papërshtatshëm dhe të shmangieve nga specifikimet e caktuara me furnitorin. Prandaj është mirë që dikush ta shohë mallin para se të paguani pjesën e mbetur. Në Kinë kemi katër agjentë të punësuar, që punojnë në anglisht dhe kinezisht. Në magazinën tonë në Kinë mallin e mbledhim dhe e kontrollojmë, ndërsa ju merrni raport me foto dhe video. Më shumë te kontrolli i cilësisë në Kinë.
Gjatë gjithë procesit, edhe kur është në doganë, malli i përket klientit. Malli nuk është asnjëherë pronë e Transcont.
Furnitori ndryshoi llogarinë: protokolli
Agjencia e Inteligjencës Financiare në Shqipëri e përshkruan këtë mashtrim si manipulim të komunikimit me e-mail, ku mashtruesit paraqiten si klientë ose partnerë dhe i bindin viktimat të transferojnë fonde në llogari të reja të kontrolluara prej tyre. Agjencia këshillon edhe të kontrolloni me kujdes adresën e e-mailit, sepse mashtruesit përdorin ndryshime të vogla që nuk duken në pamje të parë.
Nëse merrni një llogari të re:
- Mos paguani dhe mos u përgjigjni në të njëjtin e-mail.
- Telefononi furnitorin në një numër që e keni nga më parë. Europol këshillon të mos përdorni kontaktet nga mesazhi që kërkon ndryshimin.
- Kërkoni një shkresë me vulën e firmës për ndryshimin dhe kontrolloni nëse llogaria e re është në emër të së njëjtës firmë.
- Krahasoni adresën e dërguesit shkronjë për shkronjë me mesazhet e vjetra.
- Nëse diçka nuk përputhet, ndaleni pagesën.
Shenjat për të ndaluar: vend i ri i bankës, llogari personale në vend të firmës, nxitim («sot ose e humbni çmimin»), kërkesë për të paguar jashtë platformës, refuzim për ta konfirmuar me telefon. Asnjë shenjë më vete nuk do të thotë mashtrim, por secila është arsye për t'u ndalur.
Nëse paratë kanë dalë tashmë
INTERPOL këshillon të njoftoni menjëherë bankën për transaksionin mashtrues, që ajo të përpiqet t'i kthejë fondet, dhe ta raportoni rastin sa më shpejt në policinë vendore. Këshillon gjithashtu të mendoni për një avokat në vendin ku ndodhet banka që i ka marrë paratë.
- Telefononi bankën tuaj menjëherë. Kërkoni që të përpiqet ta kthejë pagesën.
- Raportojeni në polici.
- Ruani të gjitha mesazhet, faturat dhe urdhërpagesat.
- Njoftoni furnitorin e vërtetë përmes kontaktit që e keni nga më parë.
- Mos bëni pagesa të reja derisa të sqarohet.
Kthimi i parave nuk është i garantuar. Sa më shpejt të veproni, aq më mirë.
Hapi i radhës
Nëse planifikoni paradhënie para Vitit të Ri Kinez 2027, filloni me kontrollin e furnitorit dhe lidheni pjesën e mbetur të pagesës me kontrollin e mallit. Si bëhet kontrolli i mallit në Kinë e shpjegojmë te kontrolli i cilësisë në Kinë.
Para se të paguani, na dërgoni faturën pro-forma, emrin e furnitorit dhe qytetin ku ndodhet, përmes formularit të kontaktit. Ekipi do t'ju thotë çfarë mund të kontrollohet në terren në Kinë për atë porosi.
